Każdy kurator zna ten problem. Eksponat ma długą, ciekawą historię, a etykieta obok mieści tytuł, datę, materiał i dwa zdania. Zwiedzający mówią różnymi językami, niektórzy potrzebują większej czcionki, inni wolą słuchać niż czytać, a kilku chce wszystkiego.
Kod QR przy etykiecie pozwala ścianie pozostać spokojną, a dodatkowe warstwy treści trafiają na telefony zwiedzających. Działa w muzeum narodowym, w dwusalowej galerii miejskiej, w zabytkowym dworze i na ścieżce plenerowej.
Co umieścić w kodzie
Każdy kod otwiera jedną stronę internetową. Dobre cele:
- Dłuższe opisy: pełna historia eksponatu, jego twórcy, miejsca znalezienia.
- Tłumaczenia: ten sam tekst w językach Twoich zwiedzających, z przełącznikiem języka na górze.
- Nagrania audioprzewodnika: krótkie nagranie do danego przystanku, odtwarzane w przeglądarce. Zwiedzający przynoszą własne słuchawki.
- Wideo: konserwator przy pracy, eksponat w użyciu, wywiad z artystą.
- Trasa lub mapa: następny przystanek, tematyczna trasa po kolekcji, droga do kawiarni i toalet.
- Wersje dostępne: teksty z dużą czcionką i w tekście łatwym do czytania (ETR), transkrypcje nagrań i napisy do filmów.
- Strona darowizn lub członkostwa: przy wyjściu albo przy sklepiku, gdy ludzie właśnie skończyli udaną wizytę.
- Wi-Fi dla zwiedzających: grube mury i piwnice często oznaczają słaby zasięg. Kod QR do Wi-Fi przy wejściu pozwala połączyć się z osobną siecią dla gości bez wpisywania hasła.
Każdy kod zrobisz w głównym generatorze. Jest darmowy, nie wymaga konta, a kody nigdy nie wygasają.
Nigdy nie udostępniaj najważniejszych informacji tylko przez kod
Nie każdy ma telefon, naładowaną baterię, internet albo ochotę używać telefonu w galerii. Wydrukowana etykieta musi wystarczać sama: czym jest eksponat, kto go wykonał, kiedy i dlaczego jest ważny. Komunikaty bezpieczeństwa, godziny otwarcia, kierunki i informacje o dostępności też powinny być na papierze albo na ścianie.
Kod dodaje głębi. Nigdy nie powinien być jedynym sposobem na zrozumienie sali.
Kieruj kody na strony, którymi zarządzasz
Wystawy się zmieniają, strony internetowe przechodzą przebudowy, a wydrukowane etykiety i grawerowane słupki na ścieżkach zostają na lata. Wydrukowanego kodu nie da się edytować, więc ustaw w każdym stały adres w Twojej własnej witrynie, np. twojemuzeum.pl/przystanek/12, a nie link do udostępnionego pliku czy platformy audio, z której możesz kiedyś zrezygnować.
Dobrze sprawdza się prosty schemat: jedna strona na przystanek, z numerem zgodnym z etykietą. Gdy zmienia się tekst albo dochodzi tłumaczenie, aktualizujesz stronę, a etykieta zostaje bez zmian. Gdy wystawa się kończy, zostaw strony online z notką i linkiem do bieżącej ekspozycji, bo zwiedzający fotografują etykiety i skanują je później.
Miejsce, światło i szkło
- Na wysokości wzroku, obok etykiety. Umieszczaj kod w tym samym miejscu na każdej etykiecie, np. w prawym dolnym rogu, żeby zwiedzający nauczyli się, gdzie patrzeć. Unikaj kodów na niskich postumentach, przy których trzeba się schylać.
- Spójna ikona i podpis. Używaj wszędzie tego samego małego symbolu i sformułowania, np. „Zeskanuj, by dowiedzieć się więcej” z ikoną słuchawek przy przystankach audio. Jeszcze lepiej nazwij treść: „Posłuchaj (2 min)”, „Czytaj po angielsku”, „Duża czcionka”.
- Uważaj na oświetlenie. Światło w galeriach bywa przyćmione i skierowane na eksponat. Kod w głębokim cieniu albo w plamie reflektora może nie działać. Przetestuj go w sali, przy oświetleniu z godzin otwarcia.
- Unikaj szkła i połysku. Kod za szybą gabloty albo na błyszczącym laminacie łapie odbicia. Umieść kod na zewnątrz gabloty, na matowej etykiecie.
- Zostaw czysty margines wokół kodu, co najmniej tak szeroki jak cztery jego małe kwadraciki.
Rozmiar a odległość oglądania
Zasada z poradnika druku: kod powinien mieć około jednej dziesiątej odległości, z której jest skanowany, i nigdy mniej niż 2 cm.
| Gdzie | Typowa odległość | Szerokość kodu |
|---|---|---|
| Etykieta lub podpis eksponatu | 30–50 cm | 3–5 cm |
| Tablica wprowadzająca na ścianie | 1–1,5 m | 10–15 cm |
| Tablica przy wejściu lub z Wi-Fi | 1,5–2 m | 15–20 cm |
| Słupek na ścieżce plenerowej | 50 cm–1 m | 5–10 cm |
Krótkie, czyste adresy dają prostsze kody, które łatwiej skanują się w małym rozmiarze. Do drukarki etykiet albo dla wykonawcy tablic pobierz SVG, żeby kod pozostał ostry.
Małe galerie, obiekty zabytkowe i ścieżki plenerowe
Nie potrzebujesz do tego aplikacji ani budżetu. Mała galeria może wydrukować kody na istniejących etykietach na zwykłej drukarce biurowej. Zabytkowy dwór może umieścić po jednym kodzie na pokój na zalaminowanym opisie sali albo, lepiej, na matowej karcie.
Na zewnątrz kod musi przetrwać pogodę. Użyj grawerowanych lub drukowanych tabliczek aluminiowych albo folii odpornej na UV na słupku i wybieraj zwykłe kody ciemne na jasnym, bez gradientów. Co sezon sprawdzaj słupki pod kątem wyblaknięcia, rys i naklejek. Na terenach wiejskich często nie ma zasięgu, więc strony niech będą lekkie, głównie tekst i małe obrazki, a na słupku zaznacz, gdy przystanek ma duży plik audio lub wideo.
Lista kontrolna
- Jedna strona na przystanek w Twojej witrynie, z numerem zgodnym z etykietą
- Wydrukowana etykieta kompletna także bez kodu
- Tłumaczenia, audio, wideo oraz wersje z dużą czcionką lub łatwe do czytania tam, gdzie się przydają
- Kod QR do Wi-Fi przy wejściu, jeśli zasięg jest słaby
- To samo miejsce, ikona i podpis na każdej etykiecie
- Na wysokości wzroku, bez odblasków, poza szybą, na matowym materiale
- Rozmiar według poradnika druku, nigdy poniżej 2 cm
- Każdy kod przetestowany kilkoma telefonami w prawdziwej sali lub na prawdziwej ścieżce
